Pietje & het zadel
Het verschil tussen meewerken en opgeven zie je niet in je cijfers
Je ziet ze nog weleens voorbijkomen, die filmpjes van een paard dat voor het eerst een ruiter op zijn rug krijgt. Het paard bokt, steigert en rent alsof zijn leven ervan afhangt, en de ruiter blijft zitten. In de reacties gaat het dan vooral over haar stevige zit, hoe goed ze dat allemaal uitzit. Niemand die vraagt wat dit met het paard doet.
Want dit eindigt niet in vertrouwen. Zo’n paard wordt murw, geeft de strijd op en doet uiteindelijk wat er gevraagd wordt. Van buiten lijkt het prachtig mak, maar van binnen is er niemand meer thuis. Dat is de oude manier. Veel mensen weten inmiddels gelukkig beter.
Piet heb ik zelf onder het zadel gebracht, met heel veel grondwerk en nog veel meer geduld. In dat hele traject was er geen haast en daardoor geen moment van stress. Bij haar dan, bij mij wel: op mijn leeftijd wil je niet meer van een paard vallen.
Ze vond het van begin af aan leuk om mee te doen. Nu we verder zijn, wat dressuur en af en toe een sprongetje, is dat niet veranderd. Ze probeert alles wat ik vraag en regelmatig ook dingen die ik niet gevraagd heb. Verzet ken ik eigenlijk niet van haar.
Wat ik hieruit haal.
Van de rustige manier bestaan online weinig filmpjes, want er valt weinig spannends te zien.
Diezelfde manier van kijken zit in elke organisatie. De manager die een reorganisatie er snel en volgens plan doorheen duwt, alle klappen en weerstand opvangt en toch blijft zitten, is zichtbaar hard aan het werk. Dat deze manager die weerstand grotendeels zelf heeft veroorzaakt, door te beginnen voordat iemand snapte waarom, telt niet mee.
Zijn collega voert dezelfde verandering door, maar begint maanden eerder met uitleggen, laat mensen meedenken over hoe het moet en zet de volgende stap pas als de vorige af is. Op de dag van de overgang valt er bij hem niets te overleven. Er gebeurt gewoon niets bijzonders.
En dus is het die eerste die promotie maakt. Niet omdat zijn uitkomst beter was, maar omdat het bij hem allemaal veel zwaarder leek.
Wat zo’n aanpak oplevert is lastiger te zien dan je zou willen. Een team dat murw is en een team dat vrijwillig meewerkt leveren namelijk dezelfde resultaten op: geen weerstand, alles afgevinkt, iedereen akkoord.
Het verschil merk je pas als er in het ene team meer initiatief wordt genomen, mensen vaker iets voor het algemeen belang doen en ze beter samenwerken. Dat gebeurt meestal buiten jouw overleggen om en het staat in geen enkele rapportage.
Een team dat niets meer inbrengt is niet rustig. Dat heeft het opgegeven.
Nieky Klijn · Vrij aan de Lijn