Pietje & de medewerker die naast de vraag presteert
De medewerker die altijd z'n best doet, en toch de plank misslaat
Pietje is mijn enthousiaste merrie. Lusitano, vol energie, altijd aan. Als ik de wei inloop, staat ze er al. Klaar. Ze doet haar trucjes, zoekt contact, biedt van alles aan. En dat allemaal met een onmiskenbare ondertoon: “Geef mij dat snoepje!”
Het probleem is niet haar enthousiasme. Het probleem is dat ze niet luistert. Ze voert uit wat ze kent, niet wat ik vraag. Ze is druk bezig met presteren in plaats van verbinding maken.
Precies dit zie ik in organisaties.
De medewerker die in elke vergadering het woord neemt. Die altijd met oplossingen komt voordat het probleem echt is onderzocht. Die hard werkt, zichtbaar aanwezig is, maar die structureel net naast de vraag levert. Enthousiasme zonder afstemming.
Hier zit de psychologie achter
Pietje reageert op wat werkte in het verleden. Haar brein heeft een patroon gebouwd: gedrag X leverde beloning op, dus herhaal gedrag X. Dat is geen onwil. Dat is een geconditioneerd systeem dat zichzelf in stand houdt. Totdat iemand duidelijk genoeg is om het patroon te doorbreken.
Bij Pietje doe ik dat met heldere lichaamstaal en een rustige maar ondubbelzinnige boodschap: dit vroeg ik niet, dus dit beloon ik niet. Geen straf, wel duidelijkheid.
De leiderschapsles
Als een medewerker structureel naast de vraag presteert, is de eerste vraag niet “Wat is er mis met hem?” maar “Ben ik helder genoeg geweest over wat ik werkelijk vraag?” Enthousiasme is een kracht. Maar zonder richting wordt het ruis.
Vraag voor deze week
Is er iemand in jouw team die hard werkt maar structureel iets anders levert dan je vraagt? En hoe helder ben jij eigenlijk over wat je bedoelt?
Nieky Klijn · Vrij aan de Lijn