Het touw
Hoe strakker je vasthoudt, hoe meer weerstand je krijgt
Je ziet het regelmatig bij mensen die met hun paard lopen: het touw zo kort mogelijk, de hand vlak bij de kin van het paard, met het idee dat ze er zo meer controle over hebben als er iets gebeurt. Ik begrijp de redenering.
Maar afgezien van het feit dat een paard gemiddeld 500 kilo weegt, werkt het precies andersom.
Een paard dat zo geleid wordt, voelt de spanning en krijgt het gevoel dat er gevaar dreigt, ook als dat er helemaal niet is. Het heeft geen bewegingsvrijheid, het wordt vastgezet, en een vastgezet paard wordt niet rustiger of volgzamer maar juist alerter en nerveuzer. Je denkt grip te hebben, maar wat je eigenlijk hebt is een dier dat continu klaarstaat om te reageren.
Wat wel werkt is een touw dat losjes hangt in een lus, ruimte en ontspanning. Het paard blijft zelf naast je lopen, niet omdat het daartoe gedwongen wordt, maar omdat jij de toon zet met je energie en het jou vertrouwt. Jij vertraagt, het paard vertraagt. Jij versnelt, het volgt. De verbinding stuurt, niet het touw, en dat voelt voor allebei een stuk prettiger.
Hier zit de psychologie achter
Controle via druk creëert op zijn best gehoorzaamheid, maar nooit echte verbinding. Het paard doet wat het moet, maar vanuit spanning en niet vanuit vertrouwen, en zodra de druk wegvalt verdwijnt ook het gewenste gedrag omdat het nooit van het paard zelf was. Echte samenwerking ontstaat alleen als iemand leert intrinsiek te reageren op jouw signalen, en dat vraagt ruimte om het zelf te ontdekken.
De leiderschapsles
De manager die elk detail bewaakt, elke beslissing langs zich laat komen en zijn mensen strak houdt, denkt dat hij het overzicht bewaart. Maar wat hij in werkelijkheid creëert is een team dat gespannen is, afhankelijk, en dat stopt met zelf nadenken zodra hij even niet kijkt. Precies zoals het paard dat permanent in de startblokken staat zonder dat daar een reden voor is. Loslaten voelt als risico nemen, maar het is eigenlijk de enige voorwaarde voor een team dat ook zonder jou goed functioneert.
De vraag is niet hoe je mensen vasthoudt. De vraag is hoe je ze leert naast je te lopen.
Vraag voor deze week
Waar houd jij in jouw team het touw strakker dan nodig, en wat zou er veranderen als je een lus liet ontstaan?
Nieky Klijn · Vrij aan de Lijn