Pietje & het zijpad
Loslaten is pas loslaten als je niet weet hoe het afloopt
Afgelopen zondag liepen mijn man en ik met de paarden over de Veluwe. Halverwege deed ik iets waar ik al weken tegenop zag: ik klikte Pietjes leadrope los.
Paarden zijn kuddedieren. Pietje en Lara zijn op elkaar gesteld, dus ik vermoedde dat ze zou blijven. Alleen is vermoeden niet hetzelfde als weten, en in een bos met een loslopende Lusitano wordt dat verschil onaangenaam groot.
Het duurde even voor ze doorhad dat er niets meer aan haar hing. Toen begon ze te draven. Vervolgens ging ze galopperend en bokkend een zijpad in, weg van ons.
Mijn hart stond stil.
Het duurde geen honderd meter. Daarna kwam ze terug. Iets ingetogener, lichtelijk beduusd, alsof ze zichzelf had verrast. De rest van de wandeling liep ze los naast ons mee. Toen ik haar later weer aanklikte zag ik haar ontspannen. En dat was een opluchting.
Wat me bijbleef was niet dat ze wegrende. Wat me bijbleef was hoe ze terugkwam. Niet omdat het moest. Omdat ze het zelf wilde.
Hier zit de psychologie achter
Pietje deed drie dingen achter elkaar: haar vrijheid testen, haar eigen grens opzoeken, bewust terugkeren. Die volgorde is essentieel. Zonder het zijpad was er geen keuze geweest om terug te komen, alleen gehoorzaamheid. En gehoorzaamheid voelt voor de leidinggevende prettig, maar zegt niets over verbinding.
De ruimte die ik haar gaf kon ik pas echt geven op het moment dat ik bereid was de uitkomst niet te sturen. Dat is het ongemakkelijke aan loslaten: vooraf weet je niet hoe het afloopt. Als je dat wél weet, was het geen loslaten.
De leiderschapsles
De meeste directieleden en managers denken dat ze vertrouwen geven. Wat ze in de praktijk geven is een langere lijn. Ruimte, zolang het binnen de verwachting blijft. Autonomie, mits het resultaat klopt met wat er in het MT is afgesproken. Dat is geen vertrouwen. Dat is delegeren met een onzichtbaar hondenriempje.
Echte autonomie betekent dat iemand het zijpad in mag. Dat ze fouten maakt die jij niet zou maken. Dat ze een kwartaal kiest voor een richting waar jij je zorgen over hebt. En dat ze pas daarna ontdekt waar ze wil staan.
De mensen die zelf hebben gekozen om terug te komen blijven. De mensen die nooit zijn weggeweest omdat jij ze dat niet liet proberen, gaan alsnog. Alleen dan zonder waarschuwing.
Vraag voor deze week
Aan wie in jouw team heb je de leadrope nog nooit echt losgeklikt, en wat zegt dat over wat jij denkt over haar, of over jezelf?
Nieky Klijn · Vrij aan de Lijn