Lara & het vliegenmasker

Lara is een oude ziel. Wijs, bedachtzaam en altijd alert op wat er om haar heen gebeurt. Ze kijkt goed wat je van plan bent voordat ze besluit of ze meedoet, en dat is geen eigenwijsheid maar pure intelligentie.

Ze heeft ook een verleden dat ik maar gedeeltelijk ken. Ik heb haar op haar vijfde gekocht in Portugal en naar Nederland gehaald. Wat er daarvoor is gebeurd weet ik niet precies, maar haar gedrag vertelt genoeg. Ze laat niet zomaar iemand aan haar oren komen. Nooit.

Nu is het voorjaar, en dat betekent vliegenmasker. Zo’n kap over haar hoofd die haar ogen beschermt tegen insecten die anders voor ontstekingen zorgen. Praktisch, noodzakelijk en voor Lara ronduit onaanvaardbaar, want de kap gaat over haar oren.

Zodra ze me aan ziet komen met dat masker, loopt ze weg. Ze loopt echt van me weg. Naar de andere kant van de paddock als het moet, of de hoek van de stal in met haar kont naar me toe. Geen paniek, wel duidelijk: ik zie wat je van plan bent en ik doe niet mee. En ik kan haar dat niet eens kwalijk nemen.

Inmiddels heb ik haar vertrouwen gewonnen. Het masker gaat op, het halster gaat om, het gaat goed. Maar dat vertrouwen is niet vanzelf gekomen en het is ook niet vanzelfsprekend. Elke keer dat ik doe wat ik zeg, elke keer dat ik haar ruimte geef en niet forceer, elke keer dat ik het masker rustig en accuraat opzet zonder gedoe, is een kleine storting op een rekening die lang leeg was.

Een vreemde die haar zomaar benadert en een hoofdstel probeert om te doen, heeft een probleem. En ik heb daarna drie maanden lang een lange weg te gaan om het vertrouwen terug op te bouwen dat in één moment verloren ging.

Wat ik hieruit haal

Niet iedereen in jouw team begint met een schone lei. Sommige mensen hebben ervaringen meegenomen uit vorige functies, vorige managers, vorige situaties die hun gedrag nu nog kleuren. Die medewerker die dichtslaat zodra er kritiek komt. Die nooit met ideeën komt. Die altijd afwacht.

Dat is zelden onwil. Dat is vaak een oud patroon dat bescherming bood op een moment dat het nodig was.

Jouw rol is niet om dat patroon te doorbreken met kracht of ongeduld. Jouw rol is om langzaam en consequent een omgeving te maken waarin het oude gedrag minder logisch wordt dan iets nieuws proberen. Dat vraagt tijd, consistentie en de bereidheid om niet te forceren, ook als je de oplossing allang ziet.

En het vraagt dat je begrijpt: het vertrouwen dat jij vandaag opbouwt, kan door een ander morgen in één moment teniet worden gedaan.